1983
Ko Te Āwhina Kōhanga reo te kōhanga reo tuatahi ki te Manawatū.
I whakarauorahia te ara o te reo Māori me ōna tikanga i te 5 o Pepuere 1983, ā, i tūwherahia ngā tatau ki ngā ngakau o ngā mokopuna. I taua wā, koinei te Kōhanga reo tuatahi ki roto o te Manawatū, tētahi o ngā kōhanga e iwa o te motu whānui. E noho whakaiti mātou ki tēnei tutukinga nui.
Ko tō mātou ingoa, Te Āwhina Kōhanga Reo e kōrero ana mō tō mātou ahikā, tō mātou iwi, me tō mātou aroha nui ki te kaupapa o Te Kōhanga Reo.
1995
I whakanui mātou i te whakapuaretanga o tō mātou whare.
Mai i te tīmatanga, ko te hāpori te whatumanawa o Te Āwhina Kōhanga Reo. I te tau 1995, i hui tahi te hāpori o Te Papaioea ki te whakanui i te whakatuwheratanga o tō mātou whare o nāianei, kia mau tonu ai te wairua ārahi-whānau.
Kua tū tahi ngā whānau o te rohe ki a mātou, kua tautoko, kua manaaki, ā, kua āwhina hoki ki te whakapakari i te tū o Te Āwhina Kōhanga Reo e mōhiotia ana i ēnei rā.
Kua tū tahi ngā whānau o te rohe ki a mātou, kua tautoko, kua manaaki, ā, kua āwhina hoki ki te whakapakari i te tū o Te Āwhina Kōhanga Reo e mōhiotia ana i ēnei rā.
I ēnei rā
I ēnei rā, e tū whakapehapeha ana mātou hei kōhanga kua whai raihana, kua whai ture, e tautokohia ana e tō mātou whānau me ō mātou kaiako, tae atu ki ngā tāne tokorua e whakapakari ana i tō mātou rōpū kanorau. Ka mahi ngātahi mātou ki te waihanga i tētahi taiao haumaru, tautoko, manaaki hoki, kia whai mana, kia whakanuia ia mokopuna.
Ko tō mātou ingoa, Te Āwhina Kōhanga Reo, e whakaatu ana i ō mātou pūtake, i ō mātou iwi, me tō mātou ngākau kotahi ki te kaupapa o Te Kōhanga Reo.
Te Kōhanga Reo
Ko te tikanga o Te Kōhanga Reo, ko te ‘kohanga reo’, arā, he wāhi e rumakina katoatia ai ngā mokopuna ki te reo Māori, ngā tikanga me ngā uara i ia rā.
He wāhanga nui a Te Kōhanga Reo nō tētahi kaupapa whānui hei whakahou, hei whakapakari i te reo me ngā tikanga Māori puta noa i Aotearoa.
Mai i te tau 1982, i te whakatuwheratanga o te Kōhanga Reo tuatahi, kua nui ake i te 300 ngā kura e poipoi ana i ngā mokopuna i roto i tō rātou ao Māori, e whakahoki ana i te tuakiri, te reo me te noho āhuru. E tino whakapehapeha ana mātou i te mea i uru mātou ki ngā tuatahi, ā, kei te kaha tonu te whai wāhi ki tēnei tipu nui.
Ia rā, ka kawea e mātou tēnei kaupapa i runga i te ngaio, i runga i te whaiaro, hei whānau, hei kaitautoko, hei Māori hoki. Ka whiwhi tō mokopuna i tētahi mātauranga whai kiko, whai aroha, ā, ka whai wāhi tō whānau ki te tautoko i tō rātou ako me te whakahaere i tō tātou haerenga.
Paetukutuku o Te Kōhanga Reo TrustMai i te tau 1982, i te whakatuwheratanga o te Kōhanga Reo tuatahi, kua nui ake i te 300 ngā kura e poipoi ana i ngā mokopuna i roto i tō rātou ao Māori, e whakahoki ana i te tuakiri, te reo me te noho āhuru. E tino whakapehapeha ana mātou i te mea i uru mātou ki ngā tuatahi, ā, kei te kaha tonu te whai wāhi ki tēnei tipu nui.
Ia rā, ka kawea e mātou tēnei kaupapa i runga i te ngaio, i runga i te whaiaro, hei whānau, hei kaitautoko, hei Māori hoki. Ka whiwhi tō mokopuna i tētahi mātauranga whai kiko, whai aroha, ā, ka whai wāhi tō whānau ki te tautoko i tō rātou ako me te whakahaere i tō tātou haerenga.
Ngā kōrero āwhina mo ngā whānau
- He aha ngā mea me hari mai ngā tamariki ia rā?Me hari mai:
He kākahu
He poraka, he koti rānei
He pōtae (mō ngā rangi paki) - Me pēhea tā mātou hono atu ki te whānau?E toru ā mātou ara kōrero:
Whārangi pukamata mā ngā whānau
Rōpū kōrerorero ā-whānau
Tā mātou paetukutuku - He aha te ōwehenga o mātou kaiako ki ia tamaiti?E hāngai ana ki te pakeke o te tamaiti:
I raro iho i te rua tau: 1:4
Neke atu i te rua tau: 1:6 - He aha ō mātou utu, ā, he āwhina pūtea kei te wātea?Ko te $60.00 te utu i a wiki mō ngā tamariki katoa. He pūtea tautoko kei te wātea mō te hunga e āhei ana.
- Ka tukuna e mātou ngā hāora 20 kore utu?Āe, ka tukuna.
- Māwai Ngā tamariki e whāngai?Mā ngā mātua e whakarite pouaka kai mō Te Rā tuatahi o ia wiki. Mā Te Kōhanga e tunu kai mō ngā tamariki mō te toenga o te wiki.
Mēnā he pounamu mirika tō tō tamaiti, me mauria mai tōna ake poura miraka me te pounamu. - Māwai ngā kope me ngā ūkui?Mā te whānau ēnei e homai.
- Me pēhea mātou e whakahaere ai i ngā mate pāwera, rongoā, me te whakaora whawhati tata?He kaupapa here mate pāwera tō mātou, ā, ka whakangungua ā mātou kaimahi ia tau ki te whakaora whawhati tata kia noho haumaru ngā tamariki.
- He Hōtaka Whakarite Kura ā mātou?Āe, he hōtaka whakarite kura tō mātou.
- Ka āhei au ki te toro atu ki te kōhanga i mua i te whakauru?Āe rā! Me whakapā atu ki te kaiako matua hei whakarite i tō tono.
- Me pēhea ahau e whakauru ai i tōku tamaiti?He rārangi tatari tā mātou, pēnei i te nuinga o ngā Kōhanga Reo.
Ahakoa tērā, tukuna mai he tono ki tā mātou whārangi “Whakapā Mai”. - He wātea a Te Āwhina ki ngā whānau katoa, ahakoa te taumata o te reo Māori?Āe, kua wātea ki te katoa!
Ko tētahi o Ngā aronga nui o Te Āwhina Kōhanga Reo me te Tari Matua o ngā Kōhanga Reo, ko te whakarauora i te reo Māori.
Ahakoa te taumata o tō reo—nau mai, haere mai! - He rauemi tautoko mō ngā whānau hou e ako ana i te reo Māori?He nui ngā rauemi ki runga i te ipurangi, ā-tawhiti hoki (kāore he utu mō te nuinga).
Heoi anō, he whānau tautoko me ngā kaiako tautoko tā mātou, kāore e kore ka tohaina i ētahi momo arataki hei tautoko ia koe—mā te pātai.
